Οι Αθανάσιος Σταυρόπουλος, Μαρία Ξυλούρη και οι συνάδελφοι τους δημοσίευσαν πρόσφατα μια μελέτη στο περιοδικό Cellular & Molecular Biology Letters

H υπεροικογένεια των TGFβs παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη, την αναγέννηση και την ίνωση του ήπατος, αλλά ο ακριβής μηχανισμός δράσης των μελών της στα ηπατοκύτταρα παραμένει ασαφής. Η συγκεκριμένη μελέτη διερεύνησε τον τρόπο με τον οποίο η τροποποίηση της σηματοδότησης μέσω των μορίων της υπεροικογένειας των TGFβs επηρεάζει τα ηπατοκύτταρα κατά τη διάρκεια της ίνωσης του ήπατος. Συνδυάζοντας ιική υπερέκφραση του Smad3 ή του Smad7 στο ήπαρ ποντικών, προσθήκη ανασυνδυασμένης TGFβ1 πρωτεΐνης σε καλλιέργειες ηπατοσφαιροειδών και μεταγραφωματικές αναλύσεις, οι ερευνητές αναγνώρισαν τη βιογένεση των ριβοσωμάτων ως μια βασική διαδικασία που ρυθμίζεται από τη σηματοδότηση του TGFβ. Η ενεργοποίηση της σηματοδότησης του TGFβ κατέστειλε τη συναρμολόγηση των ριβοσωμάτων στα ηπατοκύτταρα, ενώ η αναστολή της μέσω του Smad7 ενίσχυσε τη βιογένεση των ριβοσωμάτων, αύξησε την ηπατική πρωτεϊνοσύνθεση και ενεργοποίησε τη λειτουργία των πυρηνίσκων. Αυτό το φαινόμενο διαμεσολαβήθηκε μέσω του άξονα p70S6K-S6RP ανεξάρτητα από τα c-MYC, mTOR και MAPK σηματοδοτικά μονοπάτια. Η ανάλυση ανθρώπινου κιρρωτικού ηπατικού ιστού επιβεβαίωσε την αντίστροφη συσχέτιση μεταξύ της σηματοδότησης του TGFβ και της βιογένεσης των ριβοσωμάτων. Η μετα-ανάλυση προηγούμενων δεδομένων RNA-seq αποκάλυψε περαιτέρω ότι ο TGFβ ρυθμίζει τη βιογένεση των ριβοσωμάτων με ειδικό, ανά κυτταρικό τύπο, τρόπο, μέσω αναστολής αυτής στα ηπατοκύτταρα και ταυτόχρονης προαγωγής της στα ηπατικά αστεροειδή κύτταρα. Συνολικά, τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν έναν εξαρτώμενο από τα SMADs ρόλο της σηματοδότησης του TGFβ στον έλεγχο της ανάπτυξης των ηπατοκυττάρων και της ενεργειακής ομοιόστασης, η οποία είναι κρίσιμη για την αναγέννηση του ήπατος μετά από τραυματισμό και ίνωση.

Pubmed

TGFβ pathway represses hepatic ribosome biogenesis and protein synthesis by regulating p70S6K-S6RP proteins.
Stavropoulos A, Stamatopoulou V, Pavlos E, Manioudaki M, Sakellariou S, Stathopoulos C, Xilouri M.Cell Mol Biol Lett. 2026 Jan 16. doi: 10.1186/s11658-025-00853-0. Online ahead of print.PMID: 41545854 Free article.